Fysiotherapie kan van meerwaarde zijn bij de behandeling van artrose omdat het helpt de mobiliteit te behouden, spieren te versterken, pijn te verminderen en de algehele functie te verbeteren. Behandelingen bestaan uit oefeningen, mobilisatie, educatie en hulpmiddelen om de levenskwaliteit te verbeteren en het functioneren te behouden bij artrosepatiënten.
Artrose is een veelvoorkomende aandoening die vooral ouderen treft en gepaard gaat met pijn en stijfheid. Het beïnvloedt voornamelijk de gewrichten in de knieën, heupen, handen en wervelkolom en kan aanzienlijke beperkingen veroorzaken in het dagelijks leven. Het komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.
Artrose is een degeneratieve gewrichtsaandoening die zich langzaam ontwikkelt en vaak voorkomt bij oudere volwassenen, maar het kan ook jongere mensen treffen. De symptomen variëren van mild tot ernstig en kunnen van persoon tot persoon verschillen. Hier zijn enkele veelvoorkomende symptomen van artrose:
Pijn: Pijn is één van de meest voorkomende symptomen van artrose. Het begint meestal geleidelijk en kan variëren van een milde, aanhoudende pijn tot scherpe, stekende pijnscheuten. De pijn wordt vaak erger na periodes van activiteit en kan leiden tot stijfheid.
Stijfheid: Gewrichtsstijfheid is typerend voor artrose en wordt vaak ervaren bij het ontwaken of na langdurige periodes van inactiviteit. Stijfheid kan het moeilijk maken om gewrichten soepel te bewegen en kan gepaard gaan met een gevoel van stramheid.
Gewrichtszwelling: Artrose kan leiden tot ontsteking van het gewricht, wat resulteert in zwelling. Deze zwelling kan het aangetaste gewricht er groter en dikker laten uitzien dan normaal.
Beperkte bewegingsmogelijkheden: Door de afbraak van kraakbeen en de vorming van botachtige uitsteeksels (osteofyten) kunnen gewrichten hun normale bewegingsbereik verliezen. Dit kan leiden tot beperkte flexibiliteit en moeite met het uitvoeren van dagelijkse activiteiten.
Knarsen of kraken: Het kunnen horen of voelen van een knarsend of krakend geluid bij het bewegen van een gewricht is een veelvoorkomend symptoom van artrose. Dit geluid wordt veroorzaakt door wrijving tussen botten als gevolg van verminderde kraakbeenbedekking.
Veranderingen in gewrichtsstructuur: In gevorderde stadia van artrose kunnen structurele veranderingen in het gewricht optreden. Dit omvat de vorming van osteofyten, ook wel botuitsteeksels genoemd, die zich rond het aangetaste gewricht ontwikkelen in een poging om de stabiliteit te behouden.
Verlies van spierkracht: Pijn en stijfheid kunnen leiden tot een afname van de spierkracht rond het aangetaste gewricht. Dit kan de belasting op het gewricht vergroten en de symptomen verergeren.
Veranderingen in houding en gang: Mensen met artrose kunnen onbewust hun houding en looppatroon aanpassen om pijn te verminderen. Dit kan leiden tot een verandering in de manier waarop ze lopen, wat weer andere gewrichten kan belasten en extra problemen kan veroorzaken.
Het is belangrijk op te merken dat artrose een progressieve aandoening is, wat betekent dat de symptomen in de loop van de tijd kunnen verergeren. Vroegtijdige diagnose en een passend behandelplan, vaak in samenwerking met zorgprofessionals zoals fysiotherapeuten, kunnen helpen de symptomen te beheersen en de kwaliteit van leven te verbeteren.
Gewichtsbeheersing: Overgewicht legt extra druk op gewrichten, vooral op de knieën en heupen. Door een gezond gewicht te behouden, wordt de belasting op de gewrichten verminderd, wat kan bijdragen aan het verminderen van pijn en het vertragen van de progressie van artrose. Een combinatie van een gebalanceerd dieet en regelmatige lichaamsbeweging kan hierbij helpen. Onze diëtisten kunnen u hierover adviseren.
Beweging als medicijn: Hoewel het misschien tegenstrijdig lijkt, is regelmatige lichaamsbeweging essentieel voor mensen met artrose. Specifieke oefeningen, zoals zwemmen, wandelen en fietsen, kunnen de spieren versterken, de flexibiliteit vergroten en de gewrichten soepel houden. Het is belangrijk om een arts of fysiotherapeut te raadplegen voor het opstellen van een geschikt oefenprogramma dat rekening houdt met de individuele behoeften en beperkingen.
Medicatie: Om u te helpen om in beweging te blijven, kan er gekozen worden om met pijnstillende medicatie te starten. Deze worden door uw huisarts voorgeschreven. Doordat u minder pijn ervaart, kunt u makkelijker bewegen en dat is weer goed voor uw behandeling.
Fysiotherapie bij artrose: Voornamelijk bij het gedeelte bewegen kunnen onze fysiotherapeuten een belangrijke rol spelen. Onze fysiotherapeut of oefentherapeut kijkt met u samen waar u behoefte aan heeft. Samen wordt er een behandelplan opgesteld en krijgt u oefeningen mee, die u zelf thuis kunt doen. U wordt gedurende het traject ondersteund door uw fysiotherapeut of oefentherapeut.
Bewegen is cruciaal in de behandeling van artrose. Speciaal voor de behandeling van knie- en heup artrose is het programma GLA:D ontwikkeld. Bij PMC in Balans werken wij met veel succes met dit programma. GLA:D (Good Life with OsteoArthritis in Denmark) is een gestructureerd behandelprogramma voor mensen met knie- en heupartrose. Het omvat specifieke oefeningen, educatie en zelfmanagementstrategieën. Ontwikkeld in Denemarken, richt GLA:D zich op het verminderen van pijn, het verbeteren van functie en het bevorderen van een actieve levensstijl. Door patiënten te voorzien van tools om hun aandoening beter te begrijpen en actief deel te nemen aan hun zorg, streeft GLA:D naar een verbeterde levenskwaliteit voor mensen die lijden aan knie- en heupartrose.
Artrose kan veroorzaakt worden door veroudering, overmatige belasting van de gewrichten, genetische factoren, eerdere verwondingen aan de gewrichten en obesitas.
Artrose wordt gediagnosticeerd aan de hand van symptomen en lichamelijk onderzoek. Beeldvormende tests zoals röntgenfoto's of MRI-scans zijn doorgaans niet nodig om de diagnose te stellen.
Behandelingen voor artrose zijn bv. pijnstillers, ontstekingsremmende medicijnen, fysiotherapie, gewichtsverlies, aanpassingen in levensstijl en in sommige gevallen chirurgische ingrepen zoals gewrichtsvervanging.
Hoewel artrose niet volledig te voorkomen is, kunnen risicofactoren zoals overgewicht worden verminderd door regelmatige lichaamsbeweging, een gezond dieet, het vermijden van overmatige belasting van de gewrichten en het vermijden van letsel aan de gewrichten.
Hoewel er geen specifiek dieet is dat artrose kan genezen, kunnen gezonde voedingskeuzes, waaronder voedingsmiddelen die rijk zijn aan omega-3 vetzuren, antioxidanten en vitamine D, helpen bij het verminderen van ontstekingen en het behoud van gezonde gewrichten. Voor vragen hierover kunt u onze diëtisten raadplegen.
Artrose treft meestal gewrichten die veel worden gebruikt en onderhevig zijn aan slijtage, zoals de knieën, heupen, handen en wervelkolom.
Het aanpassen van dagelijkse activiteiten kan bijvoorbeeld door het inlassen van rustpauzes, het gebruik van hulpmiddelen zoals krukken of braces, het vermijden van overmatige belasting van aangetaste gewrichten en het implementeren van ergonomische aanpassingen. De ergotherapeut kan hier ook een rol in spelen.
Artrose is meestal een chronische aandoening, maar met de juiste behandelingen en zelfzorgmaatregelen kunnen symptomen worden beheerst en de kwaliteit van leven worden verbeterd. Het is belangrijk om een behandelplan te volgen dat is opgesteld in samenwerking met een zorgverlener.